mybilbaoBizkaia - Bizkaiko Turismoaren web orri ofiziala

Herri honek dituen gauza on guztien artean (bertoko txakoli ospetsua, surflariz beteriko hondartza aparta…), nire ustez, estatu mailan aurkitu daitekeen txokorik magiko eta berezienetakoa izatearen zortea da, Gaztelugatxeko San Juan ermitaz ari naiz, noski.

X.mendetik egun arte, ermita honek aldaketa haundiak jasan izan ditu. Diotenez, behin eta berriro aldatu omen dute, gotorleku bat, monastegi bat eta aterpetxe bat izan da ermita baino lehen.

Bertara hurbiltzeko, Bakiotik Bermeora doan errepidetik joan behar dugu, ibilbide horretan itsasorantz begiratuz inolako arazo barik ikusten dugu harkaitz erraldoi baten gainean itsasoari so dagoen ermita ikusgarri hau. Olatuek behin eta berriro bizkaitarrontzat “monumentu historikoa” bihurtu den “mirari arkitektoniko” hau jotzen dute, toki honen ikusgarritasuna areagotuz. Gaztelugatxeko San Juan ezin da gure probintziako edozein postaletan falta, edozein olerkari inspiratzeko moduko toki xarmagarria bait da.  
Adituek diotenaren arabera, ermitaren oinarri den harkaitz erraldoia, aspaldi irla bat izan omen zen baina Getariako “xagu” izenaz ezagutzen dugun irlarekin gertatu zena gertatu zen honekin ere, alegia, herritarek, bertara heltzeko harrizko zubia eraki zuten. Zubi hau eraikitzearen arrazoia, erromesei Juan Deunaren irudipean otoitz egiteko aukera erraztea izan zen.

Zubi honetatik irlatxora heldu ostean heltzen da momenturik nekagarriena. Bukaezinak iruditzen zaizkigun 231 harmail igo behar ditugu ermitara heldu eta bere edertasunas gozatu ahal izateko. Igoera batzuei nahiko gogorra iruditzen zaien arren (bereziki udako egun eguzkitsuetan), bertara igo diren pertsona guztiek (ezagutzen ditudan guztiek) ahaleginak pena merezi duela esaten dit. Igoerak irauten duen minutu luze horien ostean, eskileraren bukaeran, giza aztarna bat aurkitu daiteke. Herrikoen sinesmenen arabera, Juan Deunaren arrastoa omen da, bertara heldu zela frogatzen duen aztarna, hain zuzen.

Behin goian, 100 metroko altueran gaudela, ermita inguratzen duen itsasoaz eta bere aurrean kokatzen den irlatxoaz (Aketxe izenaz ezagutzen den babesturiko biotopoaz) goza dezakegu besteak beste. Nik itsas beherea eta itsagora eta itsabehera uneetan izan naiz bertan eta ikusgarria da ze nolako desberdintasuna dagoen pasaiari dagokionez. Toki beraren oso pertzepzio desberdin bi senti ditzakezu.

Kondairekin jarraituz, behin gora igo eta gero, kanpaia 13 aldiz jo beharra dago. Elezaharrek diotenez, desio bat eskatu edo eta es espiritu txarrak uxatu ditzakezu modu honetan. Ugalkortasun arazoak dituzten emakumeek ere, berataru egiten dira Juan Deunak euren arazoa sendatuko duelakoan…Bermeoko arrantza itsasontziek ere, ababor eta istribor aldeetara jira bira batzuk ematen dituzte ermitaren alturapean, santuak zorte ona emango diela sinistuz.

Behin askorentzat derrigorrezkoa den kanpaia 13 aldiz jo eta gero eta goitik inguratzen gaituen paisasia ederra aditu ostean, 231 eskaileratxoak jeisteko rodua heltzen da. Baina ez da hemen gure txangoa amaitu, orain, bide batez Bakiora bueltan hartu beharreko errepidetik joanda aurkitzen dugun ebste ermitatxo poolit bat bisitatu behar dugu eta, San Pelaio.

Bakioko ermita hau XII.mendeko eraikin erromanikoa da. Askoren hitzetan, gure probintzian gelditzen den ermita erromaniko onenetarikoa da. Nabe bakarra duen arren, margoturiko kapitelak, elizpe ikusgarria, eta oso artistikoa den lehioak ditu absidean eta kanpoko sarreran. Monumentu hau aurkitzeko ez dago inolako arazorik, Gaztelugatxe bueltan Bakiora hedu baino lehen ezkerretara aurkituko dugu eta kotxearekin bertara arte iritsi gaitezke.

Txango polit hau bukatzeko, zer hobe herrira jaitsi eta edozein tabernatan horren kalitate oneko txakoli zaporetsua dastatzea eta olatuz beteriko hondartza luzearen ondoko ibilbidetik gustura pasiatzea baino.